Biggest Winners Will Be Vendors That Help Enterprises Manage Where and How AI is Used
Worldwide end-user spending on AI models and platforms is projected to total $64 billion in 2026, up 63.4% from $39 billion in 2025, according to Gartner, Inc., a business and technology insights company. Spending on GenAI models is forecast to grow 117%, while AI platform spending will rise 36.9% in 2026.
“Enterprise AI budgets are coming under greater scrutiny, with increased focus on usage efficiency, cost control and measurable outcomes,” said Arunasree Cheparthi, Sr Principal Research Analyst at Gartner. “Spending is shifting toward providers who can demonstrate clear value across cost, latency, performance and reliability.
“This is giving an edge to providers that embed evaluation, cost transparency and usage tracking into customer workflows, making it easier to manage and optimize AI use. However, as spending becomes more usage-driven, providers face increasing pressure to demonstrate real adoption, sustained use and durable margins.”
This dynamic is accelerating growth in domain-specific language models (DSLMs) and specialized models, which are forecast to grow 210% in 2026 (see Table 1).
Table 1: Worldwide AI Platforms and Models End-User Spending Forecast, 2025-2026, (Millions of U.S. Dollars)
Source: Gartner (July 2026)
“Over the long-term, the biggest winners will be vendors that help enterprises manage where and how AI is used across the business,” said Cheparthi. “As more models enter the market and usage-based pricing becomes harder to predict, buyers will turn to platforms that help them choose the right tools, monitor performance, enforce policy and keep costs under control.”
ชี้ “ผู้ชนะ” คือผู้พัฒนา AI ที่ช่วยองค์กรสามารถคุมต้นทุนได้อยู่หมัดและใช้งานถูกจุด
การ์ทเนอร์ บริษัทผู้ให้บริการข้อมูลเชิงลึกด้านธุรกิจและเทคโนโลยี คาดการณ์ว่าในปีนี้ (ค.ศ. 2026) มูลค่ารวมการใช้จ่ายโมเดลและแพลตฟอร์ม AI ของผู้ใช้ปลายทางทั่วโลกจะพุ่งสูงถึง 64 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เติบโตขึ้นถึง 63.4% จากในปี ค.ศ. 2025 ที่มีมูลค่าอยู่ที่ 39 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ทั้งนี้ คาดว่าการใช้จ่ายในส่วนของโมเดล GenAI จะเติบโตขึ้นถึง 117% ขณะที่การใช้จ่ายด้านแพลตฟอร์ม AI จะเพิ่มขึ้น 36.9% ในปีนี้
อรุณาสรี เชปาร์ธี (Arunasree Cheparthi) นักวิเคราะห์หลักอาวุโสของการ์ทเนอร์ กล่าวว่า “งบประมาณด้าน AI ขององค์กรธุรกิจกำลังถูกตรวจสอบอย่างเข้มงวดมากขึ้น โดยมุ่งเน้นไปที่ประสิทธิภาพของการใช้งาน การควบคุมต้นทุนและผลลัพธ์ที่สามารถวัดผลได้เป็นสำคัญ โดยเม็ดเงินลงทุนกำลังหลั่งไหลไปสู่ผู้ให้บริการที่สามารถพิสูจน์ให้เห็นถึงคุณค่าที่ชัดเจน ทั้งในด้านต้นทุน ความหน่วงในการประมวลผล (Latency) ประสิทธิภาพ และความน่าเชื่อถือ
สิ่งนี้กำลังสร้างความได้เปรียบให้แก่ผู้ให้บริการที่มีระบบการประเมินผล ความโปร่งใสของต้นทุน และการติดตามการใช้งานที่ฝังไว้อยู่ในกระบวนการทำงานของลูกค้า ซึ่งช่วยให้สามารถจัดการและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ AI ได้ง่ายยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม เมื่อการใช้จ่ายเปลี่ยนไปเป็นรูปแบบตามปริมาณการใช้งานจริง (Usage-driven) ผู้ให้บริการจึงต้องเผชิญกับแรงกดดันที่มากขึ้นในการแสดงให้เห็นถึงการนำไปใช้จริง รวมถึงผลลัพธ์จากการใช้งานที่ต่อเนื่องและอัตรากำไร“
พลวัตดังนี้กำลังเร่งการเติบโตโมเดลภาษาเฉพาะทางตามสายงาน หรือ Domain-Specific Language Models (DSLMs) และโมเดลเฉพาะทางประเภทต่าง ๆ ซึ่งคาดการณ์ว่าจะเติบโตมากถึง 210% ในปีนี้ (ดูตารางที่ 1)
ตารางที่ 1: คาดการณ์มูลค่าการใช้จ่ายของผู้ใช้ปลายทางในตลาดแพลตฟอร์มและโมเดล AI ทั่วโลก ปี 2025-2026 (หน่วย: ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ)
ที่มา: การ์ทเนอร์ (กรกฎาคม 2569)
“ในระยะยาว ผู้ชนะรายใหญ่ที่สุดจะเป็นกลุ่มผู้พัฒนา AI ที่เข้ามาช่วยให้องค์กรธุรกิจสามารถบริหารจัดการได้ว่า AI ถูกนำไปใช้งานที่ใดและอย่างไรในทุกภาคส่วนของธุรกิจ เมื่อมีโมเดลใหม่ ๆ เข้าสู่ตลาดมากขึ้น และการคิดราคาตามปริมาณการใช้งานจริงเริ่มคาดเดาได้ยากขึ้น ผู้ซื้อจะหันไปหาแพลตฟอร์มที่ช่วยให้พวกเขาเลือกเครื่องมือที่เหมาะสม สามารถตรวจสอบประสิทธิภาพ สอดรับกับการบังคับใช้ตามนโยบายขององค์กรและควบคุมต้นทุนให้อยู่หมัดได้” เชปาร์ธี กล่าวสรุป
